MİTHAT YURDAKUL / ANKARA - Ticaret Bakanlığı, özellikle sebze-meyve ticaretinde üreticilerden yapılan alımlarda ödeme sürelerine uyulmaması ve çeşitli adlar altında haksız kesintiler yapılması üzerine gıda perakendecilerini uyardı. Buna göre üretici, komisyoncu ve tüccardan mal alan perakendeciler; reklam ve ürünlerde zayi olduğu gibi gerekçelerle ödemelerde kesinti yapamayacak, küçük üreticilerin ödemeleri 30 gün içinde kapatılacak.Tarımda üreticinin yaşadığı tahsilat sorunları Ticaret Bakanlığı’nın gündemine geldi. Edinilen bilgiye göre bakanlığa iletilen şikayetlerde; üretimin ardından 30 gün içinde bozulabilen sebze-meyvelerin ticaretinde azami ödeme sürelerine uyulmadığı, mevzuata aykırı şekilde prim ve bedel alındığı ve üreticiyi zarara uğratacak iade işlemleri yapıldığı belirtildi. Bunun üzerine bakanlık, TOBB’un yanı sıra Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu, Türkiye Perakendeciler Federasyonu ve Gıda Perakendecileri Derneği’ne ilettiği yazı ile perakendecilere uyarıda bulundu. Buna göre, toptan veya perakende satış için üretici, kooperatif, üretici örgütleri, komisyoncu veya tüccardan mal satın alan perakendeciler; reklam, stant ve diğer gerekçelerle ödemelerde kesinti yapamayacak. Doğrudan tanıtım ve teşhir ünitelerinde özel konumlandırma hizmeti gibi ürün talebini doğrudan etkileyen hizmetler dışında, prim ve bedel alınmayacak.30 gün içinde bozulabilen meyve-sebze gibi gıdalar, satılamadığı gerekçesi iade edilemezken, ürünlerde zayi olduğu gerekçesiyle de ödemeler aksatılamayacak. Üreticiye yapılan ödemelerde belli sürelere uyum zorunlu olacak. 30 gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünlerine ilişkin ödemelerin süresi; alacaklının küçük, borçlunun ise orta veya büyük ölçekli olması durumunda 30 günü geçmeyecek. Diğer durumlarda ise azami ödeme günü 45 gün olacak. Bakanlık, başta haksız ürün iadeleri olmak üzere mevzuata aykırı uygulamalara ceza uygulanacağını kaydetti.Üretici borçlanıyorEdinilen bilgiye göre çiftçiler ve çeşitli büyüklüklerdeki tarım üreticileri, özellikle marketlere teslim ettikleri taze sebze ve meyvelerin bedelini gecikmeli almaktan şikayet ederken, yaşanan gecikmeler, üreticiyi borçlanmaya yönlendiriyor. Marketler tarafından kendilerine çeşitli adlar altında faturalar kesilmesi, alacaklarından habersiz kesinti yapılması, marketlerde bozulan veya satılamayan ürünlerin bedelinin üreticiden tahsil edilmesi ya da iade yapılması, şikayetlerde başı çekiyor.Tarımda üreticinin nakit akışı rahatlatması öngörülen bakanlık uyarısıyla, meyve-sebze üretiminde sağlıklı planlama yapılması, bu yolla da gıdada fiyat istikrarına olumlu katkı sağlanması bekleniyor.